Ukusefya kwalenga 9
Oct 29, 2025
Shiteni imbila
Ubushiku bwalenga 9 ubwa mweshi walenga 9 e bushiku bwa cifyalilwa ubwa kusefya kwalenga 9 ukwa Mibili. Pantu mu Citabo ca kale ica Kupilibula, impendwa "mutanda" yalondolwelwe nga yin kabili impendwa "9" yalondolwelwe nga yang. Pa bushiku bwalenga 9 mu mweshi walenga 9, ilyo akasuba no mweshi fyonse fibili fyaba yang kabili 9 fibili fyalepa nga nshi, ciitwa ukuti Ubwalenga 9 ubwabili, kabili bwaishibikwa ukuti Ubwalenga 9 ubwabili. Aba kale basumine ukuti bushiku bwawama ubwalinga ukusefya kabili batendeke ukusefya uku kusefya lintu fye abaice.
Imilimo ya kusefya ubushiku bwalenga 9 yali iya misango misango kabili iya kutemwa, ilingi line ilasanshamo ukwendauka pa kuti balemona ifintu, ukukwela pa muulu no kumona ukutali, ukutemwa amabuula, ukulima imiti ya cornel, ukulya umukate wa bubili, ukunwa umwangashi wa mabuula, ne milimo imbi.
Icipesha amano calenga 9, pantu cimoneka cimo cine na "Jiujiu" kabili 9 e mpendwa iikalamba mu mpendwa, cili no bupilibulo bwa mweo utali no mweo utali. Ukulundapo, inshita ya cipuupu na kabili e nshita ya golde iya kuseepa mu mwaka umo. Ukusefya kwalenga 9 kuli na mapilibulo yakalamba kabili abantu lyonse balikwata ukuyumfwa kwa pa lwakwe kuli ci. Kuli ifitabo ifingi ifyalinga nga nshi mu fitabo fya Tang na Song ifisefya Ubushiku bwa Cine kabili ifiimba pa lwa fimuti fya nseke.
Ukusefya kwalenga 9 ukwa lelo kwapeelwa ubupilibulo bupya. Mu 1989, icalo ca China casontele ubushiku bwalenga 9 Sepitemba ukuba Ubushiku bwa Bakote, mu mano ukusanshako intambi ne fya muno nshiku pa kuti bube ubushiku bwa kusefya abakote abacindika, ukucindika, ukutemwa, no kwafwa abakote. Pali ino nshita, amabumba ya buteko ayapusanapusana, amabuumba, ne misebo mu calo conse ilingi line balapanga abakote abapuupa ku ncito shabo ku kusekelela mu kusefya kwa mu nshita ya cipuupu, ukuteya mupepi na menshi, nelyo ukukwela pa mpili ku kucincimusha umubili, ukuleka imibili yabo ne mimwene yabo ukusamba mu kukumbatila kwa fibumbwa; Inkulo ishingi isha ndupwa sha bapungwe na sho shilafwilishako ifibusa fyabo abakote ukuya ku mpanga ku kucitako fimo nelyo ukubapekanishisha ifya kulya fimo ifisuma.
Ukusefya kwalenga 9 ukwabili kwalumbulwa kale mu Chu Ci mu nshita ya Nshita ya Cimuti ne Nshita ya Cipuupu ne Nshita ya Mitundu iya Nkondo. Mu "Ulwendo" lwa kwa Qu Yuan, calembwa ukuti: "Longanikeni Ubushiku bwa Bubili ubwalenga 9 no kwingila mu ŋanda ya bufumu ku kukuula umusumba ukalamba uwa Qing pa kutendeka kwa nshiku ikumi. Pi alembele bwino bwino pa lwa . icipope ca kusefya kwalenga 9 ukwa Miku Ibili: "Ilyo umwaka ulepita, mu kupumikisha ubushiku bwalenga 9 ubwa mweshi walenga 9 bwabwela." Icine ni mpendwa ya yang, kabili akasuba no mweshi filalingana. Ilingi line balalumbanya pa mulandu wa shina lya iko kabili basumina ukuti lyalinga pa nshita ntali, e co ukusefya kulacitwa pa muulu .
Mu mashiwi ya kubalilapo aya cikomo cakwe ica kuti “Inshiku 9 isha Kuikala mu Bufumu bwa Jin,” Tao Yuanming, uwasambilila ifya kupangapanga uwa mu bufumu bwa Jin, atile, “Mu kwikala kwa mu nshita ya kusefya, nalitemwa ishina lya 9. pano Ukushinguluka Wei na. Amabufumu ya ba Jin, umusango wa kunwa ubwalwa no kutasha amabuula yalisangilwe kale pa Bushiku bwalenga 9. Mu Bufumu bwa ba Tang, Chongyang yasontelwe ngo kusefya kwa cintubwingi.
Mu bufumu bwa ba Ming, pa Cibukisho calenga 9 mu Sepitemba, ing’anda ya bufumu yonse yalesefya ukupitila mu kulya amakeke ya maluba pamo. Kateeka umwine ali no kukwela pa Lupili lwa Wansui ku kulanga ifyo alefwaya mu nshita ya cipuupu. Ici cipope calipitishiwe ukufika ku Bufumu bwa Qing.
Ifya bupe ifyasuminishiwa ku bacekulu! ---- Icipe ca kusendamapo icasuma icalenga abakote ukusendama bwino bwangu .

